Zachowek Wrocław

Zachowek wynosi co do zasady 1/2 wartości udziału spadkowego, jaki przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy, zachowek wynosi 2/3 tego udziału. Oblicza się go w pieniądzu, a nie w naturze. Podstawą jest tzw. substrat zachowku. Wysokość zachowku zależy od składu spadku, liczby spadkobierców, darowizn czynionych przez spadkodawcę.

Zachowek to instytucja prawa spadkowego chroniąca najbliższych członków rodziny spadkodawcy. Przysługuje osobom pominiętym w testamencie lub obdarowanym w mniejszym zakresie. Ma formę roszczenia pieniężnego. Jego celem jest ograniczenie pełnej swobody testowania. Zachowek wynika bezpośrednio z Kodeksu cywilnego.

Zachowek po rodzicach wynosi co do zasady 1/2 udziału spadkowego dziecka, jaki przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli dziecko jest małoletnie lub trwale niezdolne do pracy, zachowek wynosi 2/3 udziału. Obliczenia zależą od liczby dzieci i wartości majątku spadkowego. Znaczenie mają także wcześniejsze darowizny. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy.

Samo otrzymanie darowizny nie jest jednoznaczne z powstaniem obowiązku zapłaty zachowku w przyszłości. W niektórych przypadkach darowizna sprzed wielu lat nie jest doliczana. Skutecznym sposobem na uniknięcie zachowku może być wydziedziczenie lub zawarcie zamiast umowy darowizny umowy dożywocia. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy.

Zachowek nie przysługuje osobie skutecznie wydziedziczonej w testamencie. Nie przysługuje także osobom, które zrzekły się dziedziczenia. Prawo do zachowku traci również ten, kto został uznany za niegodnego dziedziczenia. Warunki te są ściśle określone w ustawie. Każdorazowo należy również rozważyć czy roszczenia osoby uprawnionej do zachowku nie pokrywają otrzymane przez nią darowizny od spadkodawcy.

Tak, sprawę o zachowek można przegrać. Dzieje się tak m.in. gdy roszczenie jest przedawnione. Przegrana jest możliwa także wtedy, gdy wydziedziczenie okaże się skuteczne. Brak dowodów lub błędne wyliczenia również mogą prowadzić do oddalenia powództwa w całości bądź części. Każda sprawa wymaga rzetelnego przygotowania i wnikliwej analizy.

Najpierw ustala się substrat zachowku, czyli wartość spadku powiększoną o doliczane darowizny. Następnie określa się udział, jaki przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Od tej wartości oblicza się 1/2 lub 2/3. Od uzyskanej kwoty odejmuje się ewentualne darowizny, które za życia spadkodawcy otrzymał od niego uprawiony. Wyliczenie zachowku wymaga rzetelnego przygotowania i wnikliwej analizy.

Nie można całkowicie „ominąć” zachowku zwykłym testamentem. Skutecznym sposobem jest wydziedziczenie, ale jest to możliwe tylko z ważnych przyczyn. Inną metodą jest przekazania majątku w ramach umowy dożywocia, która nie podlega zachowkowi. Możliwe jest także zrzeczenie się dziedziczenia przez uprawnionego. Każde rozwiązanie wymaga starannego zaplanowania.

Rodzeństwo nie ma prawa do zachowku. Zachowek przysługuje wyłącznie najbliższej rodzinie wskazanej w ustawie – zstępnym, małżonkowi lub rodzicom zmarłego. Rodzeństwo może dziedziczyć tylko ustawowo lub testamentowo. Nie przysługuje mu jednak ochrona w postaci zachowku. Jest to jednoznacznie uregulowane w Kodeksie cywilnym.

Nie można skutecznie wyłączyć zachowku samym zapisem w testamencie. Konieczne jest wydziedziczenie, z podaniem konkretnej, ustawowej przyczyny. Przyczyna musi być prawdziwa i możliwa do udowodnienia. Testament musi spełniać wszystkie wymogi formalne. W przeciwnym razie zachowek nadal będzie przysługiwał.

Zachowek po matce wynosi 1/2 udziału ustawowego dziecka lub 2/3, jeżeli jest ono małoletnie lub trwale niezdolne do pracy. Wysokość zależy od liczby spadkobierców i wartości majątku. Znaczenie mają także darowizny dokonane za życia matki. Każdy uprawniony dochodzi zachowku indywidualnie. Podstawą są przepisy Kodeksu cywilnego.